Heron van Alexandrië

Heron (of Hero) van Alexandrië (10 - 70) was een wetenschapper uit de Griekse oudheid. Hij was de uitvinder van de allereerste stoommachine, die hij aeolipile noemde. Sommige bronnen beweren dat hij ook de uitvinder is van de odometer, maar waarschijnlijk was deze al veel eerder uitgevonden (mogelijk door Archimedes) en heeft Heron enkel dit apparaat uitgebreid beschreven.

Heron heeft een aantal boeken geschreven waarin hij uitgebreide beschrijvingen geeft van velerlei machines, apparaten en toepassingen van natuurwetten uit zijn tijd. Van sommige van deze werken wordt echter betwijfeld of ze inderdaad van Herons hand zijn, of van anderen.

Als wiskundige is hij vooral bekend vanwege zijn formule voor het verband tussen de (halve) omtrek en de oppervlakte van een driehoek, iets wat voor de landmeetkunde van groot belang werd. (Voor de oppervlakte A van een driehoek met zijden a, b en c geldt: A2 = s(s – a)(s – b)(s – c) waarin s = (a + b + c)/2.)

De erkende werken van Heron zijn:

• Pneumatica, waarin hij apparaten beschijft die werken op lucht-, stoom- of waterdruk


• Automata, waarin hij diverse apparaten beschrijft die op mechanische of pneumatische wijze wonderen suggereren in tempels (zoals automatisch open- en dichtgaande deuren, beelden die wijn schenken, etc.)


• Mechanica, een geschrift bedoeld voor architecten, met methodes om zeer zware objecten te verplaatsen


• Metrica, een beschrijving hoe oppervlaktes en volumes van diverse objecten te berekenen


• Dioptra, een verzameling van methoden om lengtes en afstanden te meten. In dit boek wordt o.a. de odometer beschreven, en ook een apparaat dat overeenkomsten vertoont met een theodoliet


• Belopoeica, een beschrijving van oorlogsmachines


• Catoptrica, over de voortplanting van licht, reflecties, en het gebruik van spiegels

De laatste twee werken, Belopoeica en Catoptrica, zijn niet bewaard gebleven.

Werken waarover onzekerheid bestaat of ze van Herons hand zijn:

• Geometrica, een verzameling vergelijkingen en uitwijdingen gebaseerd op het eerste hoofdstuk van Metrica


• Stereometrica, voorbeelden van driedimensionale berekeningen gebaseerd op het tweede hoofdstuk van Metrica


• Mensurae, voorwerpen die gebruikt kunnen worden bij metingen gebaseerd op Stereometrica en Metrica


• Cheirobalistra, over katapulten